Derin sahtecilik nedir: gerçek mi, üretilmiş mi?
Bir vidyoda tanıdık bir yüz konuşuyor. Ama o kişi gerçekte o sözleri hiç söylemedi. Yapay zekâyla üretilen bu sahte görüntülere derin sahtecilik denir.
Yazıyı okuDezinformasyon ne demek?
Yanlış ya da yanıltıcı bilginin kasıtlı olarak yayılmasına dezinformasyon denir. Bir haber gerçeğin yalnızca bir parçasını gösteriyorsa ya da başlık içerikten çok farklıysa seni yanıltıyor olabilir. Fotoğraf ya da video da bağlam dışında kullanılabilir.
Neden zor fark edilir?
Yanlış bilgi çoğu zaman gerçeğe benzer bir biçimde sunulur: logo, resmi görünen yazı tipi ve inandırıcı bir kaynak adı. Ayrıca zaten inandığımız şeyleri onaylayan bilgileri daha az sorgulariz. Bu "doğrulama önyargısı" denen bir eğilimdir.
Nasıl kontrol edilir?
Haberi başka bir kaynakta arayın. Fotoğrafı tersine arama yaparak inceleyin. Tarihe bakın; eski bir olay yeni gibi sunulmuş olabilir. "Bu haber nerede yayınlandı?" sorusu kadar "kim yazdı?" sorusu da önemlidir.
Kendin dene
Bir büyüğünle birlikte sosyal medyada karşılaştığın ilginç bir haberi seçin. Kaynağını bulun, tarihe bakın ve aynı bilgiyi başka güvenilir bir yerden doğrulayın. Bu alışkanlık zamanla otomatik hâle gelir.