Sahte haber nedir, nasıl yayılır?
Her paylaşılan bilgi doğru değildir. Ama yanlış bilgi gerçekten hızlı yayılır. Neden mi? Çünkü şaşırtan, öfkelendiren ya da heyecanlandıran şeyler daha çok paylaşılır.
Yazıyı okuHer eser "kullanma" ya da "kullan, ama şartlarım var" der. Creative Commons, bu şartları basit simgelerle anlatır.
Bir kuruluşun geliştirdiği, yaratıcıların eserlerini belirli koşullarla paylaşmasına olanak tanıyan lisans sistemidir. Tam telif hakkı ile "herkes serbestçe kullansın" arasında çeşitli seçenekler sunar. Simgeleri okumayı öğrenmek, hangi eseri nasıl kullanabileceğini anlamanı sağlar.
"BY" yaratıcının adını belirtmeni zorunlu kılar. "SA" değiştirirsen senin eserin de aynı lisansla yayınlanmalıdır. "NC" ticari değil, sadece kişisel ya da eğitim amaçlı kullanıma izin verir. "ND" değiştirme, yalnızca olduğu gibi dağıt demektir. Bu simgeler bir araya gelerek farklı kombinasyonlar oluşturur.
Creative Commons lisanslı bir fotoğraf kullandıysan kaynağını şöyle belirtebilirsin: "Fotoğraf: [kişinin adı], CC BY lisansı." Bu hem doğru hem de dürüsttür. Öğretmeni etkilemez; doğru bir alışkanlık edinir.
Wikimedia Commons sitesini aç ve bir konuyla ilgili görsel ara. Görselin lisans bilgisini bul. Bu lisansa göre ödevinde kullanabilir misin? Gerekli atıf bilgisini bir yere not et.
KEŞFE DEVAM
Her paylaşılan bilgi doğru değildir. Ama yanlış bilgi gerçekten hızlı yayılır. Neden mi? Çünkü şaşırtan, öfkelendiren ya da heyecanlandıran şeyler daha çok paylaşılır.
Yazıyı okuBir vidyoda tanıdık bir yüz konuşuyor. Ama o kişi gerçekte o sözleri hiç söylemedi. Yapay zekâyla üretilen bu sahte görüntülere derin sahtecilik denir.
Yazıyı okuEkranda gördüğün mükemmel görüntüler çoğu zaman onlarca düzenlemenin sonucudur. Bu, sanat mı, yanıltmaca mı? İkisi arasındaki fark önemlidir.
Yazıyı oku